Lịch sử của nước hoa

[[ẹc]]

Nước hoa đã trở thành một nét văn hoá trong lịch sử văn minh loài người kể từ thời cổ đại. Không chỉ nước hoa mà ngay cả những chiếc chai nhỏ xinh đựng nó cũng ẩn chứa nhiều câu chuyện thú vị...

Nước hoa thời cổ đại

​

Lọ nước hoa cổ xưa nhất được tìm thấy trong những cổ vật của người Ai Cập. Họ sử dụng những chiếc lọ làm bằng đá và thạch cao để giữ cho nước hoa được mát và không bị rò ra ngoài. Những bình gốm nhỏ bằng đất sét hình người và muông thú cũng dùng để đựng nước hoa.
Nhiều chai được tìm thấy trong những ngôi mộ cổ. Theo văn hoá của người Ai Cập cổ đại, nước hoa là một phần quan trọng trong những cúng vật được chôn theo người chết. Những chiếc lọ này làm bằng gỗ với nhiều ngăn để đựng các loại nước hoa có mùi hương khác nhau.
Những chai thuỷ tinh bắt đầu xuất hiện từ thế kỷ 15 trước công nguyên. Những chai này được chế tác khá tinh xảo vì không hề có bong bóng li ti trong thành thuỷ tinh và trọng lượng cũng rất nhẹ. Càng về sau, những chai thuỷ tinh được tìm thấy càng có màu sáng trong hơn.

​

Lọ nước hoa cổ được tìm thấy trong một lăng mộ ở Palestine là chiếc lọ đầu tiên được chế tác theo kiểu cổ thon dài. Những lọ nước hoa lớn nhất được tìm thấy trong lăng mộ vì người ta tin rằng nước hoa sẽ xua đi mùi xác mục ruỗng.
Người Hy Lạp cổ đại nổi tiếng với những chiếc lọ được chế tác tinh xảo, từng chiếc được sơn tỉ mẩn theo hình con người và muông thú. Họ sử dụng những chiếc bát nhỏ có nắp để đựng những loại nước thơm rẻ tiền.
Cuộc cách tân về thiết kế bắt đầu khi con người biết cách chế tác thuỷ tinh, ban đầu là thuỷ tinh đen, những chiếc lọ hình con thú, chùm nho, hoa quả, vỏ sò hay con cá...
Người Roma sử dụng những viên đá quý đã khoét rỗng để đựng những thứ nước hoa quý giá nhất.
Nước hoa ở Châu Âu thời kỳ đầu

​

Người Châu Âu dùng nhiều chất liệu để đựng nước hoa như thuỷ tinh, vàng, bạc, sứ, đá quý và vỏ ốc. Nước hoa lúc này thường được dùng ở dạng trầm hương. Những bình đựng hương trầm được treo trong phòng bởi những sợi dây cột từ trên mái nhà xuống, lơ lửng trong không gian toả ra mùi hương thơm ngát. Trông nó như những quả lắc đu đưa. Ở thời đó, những nơi quý phái, sang trọng và nghiêm trang đều có những bát trầm hương như thế.
Những bình đựng nước hoa khi đó được thiết kế rất tinh xảo và sáng tạo, người ta đeo chúng lên người như một thứ phục trang đi kèm. Những viên đá quý khoét rỗng đựng nước hoa sẽ được gắn lên váy áo. Những đôi khuyên tai bạc chứa những giọt tinh dầu. Và rất nhiều những trang sức khác như vòng cổ, thắt lưng, hay nhẫn ngày đó cũng đều được chế tác làm sao đựng được nước hoa và các loại tinh dầu.
Những chai nước hoa khi đó được làm bằng tay bởi các nghệ nhân, thợ kim hoàn, thợ chế tác đá quý. Rất nhiều những đồ cổ tìm thấy xứng đáng được coi là tác phẩm nghệ thuật, ngày đó, người ta còn trưng bày những lọ nước hoa trong nhà, trên bàn như những vật trang trí.

​

Những hộp nhỏ bằng gỗ được tạo ra để đựng những miếng xốp thấm đẫm nước hoa. Những hộp này đựng vừa túi áo và người ta có thể mang ra dấp một chút lên cổ bất cứ lúc nào.
Những lọ nước hoa bằng sứ bắt đầu được sử dụng từ thế kỷ 13. Chúng được thiết kế cầu kỳ. Có những bình gốm lớn chuyên đựng những lọ nước hoa nhỏ, một chiếc phễu và một lọ để pha trộn. Ngày đó, các loại tinh dầu được bán riêng lẻ, tinh dầu quế, tinh dầu hoa hồng, hoa ly... Người dùng sẽ mua những lọ tinh dầu riêng lẻ để mang về tự trộn theo tỷ lệ và phong cách của mình.
Tinh dầu nước hoa lúc này được bán với giá rẻ trong những chiếc lọ khá đơn giản. Người dùng sẽ tự đặt mua những chiếc lọ tinh xảo được chế tác cầu kỳ để làm lọ "xịn" của riêng mình.
Nước hoa thế kỷ 19

​

Phong cách thiết kế các chai nước hoa thay đổi rất nhiều kể từ cuối thế kỷ 19. Nó chịu ảnh hưởng bởi phong cách nghệ thuật hiện đại đương thời với mô típ tĩnh vật, hoa lá.
Những lọ nước hoa phổ biến nhất thời kỳ này được làm bằng thuỷ tinh với lớp vỏ bọc bằng đồng mạ vàng, trạm khắc tinh xảo hoặc những hộp gỗ khắc hình hoa lá.
Sau đó, những lọ thuỷ tinh được cắt gọt mài dũa thành nhiều góc cạnh trông như những viên đá quý bắt đầu nổi lên. Nắp của chúng được bọc bằng đồng, khảm rất nhiều chi tiết cầu kỳ. Những chiếc lọ quý giá này đôi khi còn được mạ vàng trên thân chai.
Năm 1910 khi ngành tâm lý học phát triển, nhiều loại nước hoa bắt đầu ra đời với công thức phức tạp và những cái tên mới lạ. Nước hoa bắt đầu nổi lên như một cách để người ta thể hiện địa vị và quyền lực của bản thân. Những loại nước hoa khác nhau được dùng vào những thời điểm khác nhau, những mùa khác nhau và dành cho những tuýp người khác nhau.
Trung tâm nước hoa lúc này nằm ở Pháp. Những mẫu sành điệu và thời thượng nhất bắt đầu ở đây. Có thể kể ra một số chai gây tiếng vang thời kỳ đó như That is why I loved Rosine (Đó là lý do tại sao tôi yêu Rosine) với hình một cái lọ hoa có nút chai nằm ẩn dưới một chùm hoa bằng lụa. Chai Lily of the Valley (Thung lũng huệ tây) được chế tác trên nền sứ trắng muốt và một dải ruy-băng trắng thắt ở cổ. Những thiết kế độc đáo và cái tên quyến rũ khiến các bà các cô thời đó "phát sốt".

​

Nam giới cũng bắt đầu được các nhà sản xuất nước hoa chú ý với sự ra đời của chai The Gentleman's Handkerchief (Chiếc khăn tay của quý ông) với kiểu dáng cách tân - lọ hình tam giác với những hình xoắn ốc vẽ ở mỗi mặt.
Những lọ nước hoa sáng tạo khác có thể kể ra trong thời kỳ này gồm có Revived (Hồi sinh) làm theo hình một bình đựng cà phê. Nước hoa sẽ toả ra từ vòi ấm. Chai Illusion (Ảo ảnh) có vỏ ngoài bằng bạc đúc hình ngọn hải đăng..
Ngành công nghiệp nước hoa thực sự bắt đầu từ năm 1906 khi nhà sản xuất nước hoa Francois Coty quyết định tạo ra những lọ nước hoa xinh đẹp và giá đắt hơn nhiều so với trước đây.
Tới năm 1910, xu hướng nghệ thuật phương Đông được yêu chuộng ở Pháp với các thiết kế quần áo, nội thất và cả nước hoa đều bị ảnh hưởng ít nhiều. Thời kỳ này những hương liệu phương Đông được sử dụng chủ yếu để tạo ra các loại nước hoa. Chai thủy tinh thời kỳ này đã đạt tới một chuẩn mực mới với vỏ thủy tinh trong suốt ở phần thân chai, những lớp thủy tinh màu lấp lánh ở phần nắp chai và vòi xịt nạm vàng. Tới giai đoạn này, các nhà sản xuất đã sử dụng hình dáng chai để diễn đạt phần nào mùi hương bên trong.
Nước hoa đầu thập kỷ 30 của thế kỷ 20

​

Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, lính Mĩ quay về nước mang theo rất nhiều nước hoa mua từ Paris. Các công ty sản xuất nước hoa tại Mĩ nhanh chóng mọc lên đáp ứng nhu cầu mới của người dân. Những nhà sản xuất nước hoa đầu tiên ở Mĩ không có nhiều kiến thức về sản xuất nước hoa chất lượng cao nhưng họ hiểu rất rõ phong cách và thị hiếu của từng nhóm khách hàng mà điều này là vô cùng quan trọng đối với sự thành công của nước hoa.
Một số chai đầu tiên được sản xuất tại Mĩ đã gây tiếng vang lớn, có thể kể tới Masque Rouge (Son môi vũ nữ) với hình dáng thiết kế rất hiện đại - vỏ màu đỏ, chai thủy tinh màu đen vảy những hạt bụi vàng. Chai Arlequinade được thiết kế dựa trên hình ảnh của nhân vật huyền thoại trong cổ tích Hy Lạp – anh hùng Héc-quin. Chai Bakanir là một trong những chai đắt nhất trong lịch sử nước hoa với vỏ chai làm bằng sứ trắng, bọc xung quanh bằng da thú, trang trí đẹp mắt. Ngoài ra, còn có chai “Silver Butterfly” (Cánh bướm bạc) đựng trong những viên đá tự nhiên màu hồng lựu khoét rỗng hình lục lăng sáu cạnh. Nó được khảm một lớp vỏ bạc, bọc bên ngoài. Chai Astris có hình ngôi sao cũng được khảm vỏ bạc bên ngoài.
Chai Channel No 5 ra đời năm 1921 chứng kiến cuộc cách tân mới trong ngành sản xuất nước hoa cả về nội dung và hình thức. Chai được thiết kế đơn giản với mùi hương có phần nam tính nhưng thích hợp cho cả nữ giới.
Nước hoa ở thập kỷ 40 của thế kỷ 20

​

Suy thoái kinh tế ở thời kỳ này khiến thị trường nước hoa bị ảnh hưởng mạnh. Các chai nước hoa được sản xuất giản dị, chủ yếu làm bằng công nghệ dây chuyền để giảm nhân công. Thiết kế chai nước hoa thời kỳ này chịu ảnh hưởng của nền điện ảnh Hollywood với sự xa hoa phù phiếm của những thành phố lớn. Mô típ hoa lá đã bị quên lãng. Chai Je Reviens có hình dáng giống như một tòa nhà cao tầng với lớp vỏ thủy tinh màu xanh da trời đậm. Nút cổ chai làm bằng thủy tinh da trời nhạt tượng trưng cho bầu trời.
Chai Normandie sản xuất năm 1935 phác họa hình con thuyền Normandie nổi tiếng thời đó. Bên trong chiếc hộp hình thuyền là chai nước hoa tạc từ đá quý tự nhiên. Đây là món quá được tặng cho những vị khách ở khoang hạng nhất khi con thuyền lần đầu hạ thủy.
Nước hoa ở thập kỷ 50 của thế kỷ 20

​

Chiến tranh thế giới thứ hai ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của ngành công nghiệp nước hoa. Sau khi chiến tranh kết thúc, nó ngay lập tức được hồi sinh với những bước tiến mới.
Christian Dior và Nina Ricci nhanh chóng trở thành những ông hoàng bà hoàng trong lĩnh vực này. “Miss Dior” dành mùi hương thanh nhã cho các quý cô với vỏ chai làm bằng đá tự nhiên thiết kế thanh tao và sang trọng. Nina Ricci nổi tiếng với mùi hương quyến rũ nữ tính và lãng mạn. Chai L’Air du Temps có hình ảnh mặt trời lóe sáng. Nút cổ chai là hình con chim bồ câu, thắt một dải lụa trắng vẽ hình cô gái và cánh bồ câu đang bay. Chai được đặt trong chiếc hộp hình lồng chim bọc lụa vàng, bên trong có một chiếc đèn nhỏ phát sáng màu vàng đúng theo ý tưởng mặt trời.
Nước hoa ở thập niên 60 của thế kỷ 20

​

Nước hoa thời kỳ này mang xu hướng lãng mạn. Chai Monsieur Marquay khắc họa người đàn ông lịch lãm đội mũ thắt nơ với bộ ria được yêu chuộng thời kỳ đó. Chai được tạc trên nền sứ trắng.
Christian Dior cho ra “Diorissimo” năm 1956 vẫn với chất liệu đá tự nhiên quen thuộc tạc hình một chiếc bình hai quai với nắp chai là hình bó hoa mạ vàng.
Magie sản xuất bởi Lancome năm 1950 là món quà phổ biến trong dịp Giáng sinh năm đó với thân chai hình sao đặt trong hộp bọc lụa hoặc da thuộc.
Nước hoa hiện đại

​

Những chai nước hoa thời hiện đại được tạo cảm hứng từ vẻ đẹp tự nhiên của con người hoặc từ những khối hình học đơn giản nhưng được mài cắt công phu. Khi điều kiện kinh tế dư giả, khách hàng bắt đầu có nhã hứng sưu tập nước hoa, những chai sành điệu nhất vẫn thuộc về Pháp. Giờ đây, khách hàng chọn nước hoa không chỉ vì mùi hương mà còn vì độ tinh xảo của chai để bộ sưu tập của họ thêm đa dạng và ấn tượng.

​

​

Hồ Bích Ngọc​

Theo Perfume​

 

[[ẹc]]

Perfume (nước hoa) vốn là một từ ghép trong tiếng Latin. Theo đó, "per" nghĩa là "qua" còn "fumus" nghĩa là "khói". Người Pháp đã mượn gốc từ này để tạo ra chữ "parfum" chuyên chỉ những mùi hương dễ chịu mà họ cảm nhận được qua khói của những chất thơm được đốt lên. Nhưng tại sao nước hoa được bắt đầu từ khói?
Thật ra thứ nước mà bạn vẫn xức lên người mãi về sau này mới xuất hiện. Còn thuở ban đầu, nước hoa đơn thuần chỉ là chất đốt thơm hay thuốc mỡ có mùi thơm. Đến tận thế kỷ thứ 5, tại Babylon - thị trường buôn bán thảo dược chính của thế giới - nước hoa vẫn phổ biến dưới hình thức chất đốt. 200 năm sau, khi Athens thế chỗ của Babylon, nước hoa mới có thêm hình thức mới đó là một hỗn hợp sền sệt của các loại cỏ thơm như kinh giới ô, lily, húng tây, xô thơm, cây hồi, hoa hồng, iris trộn với dầu olive, dầu quả hạnh, dầu hạt lanh. Hỗn hợp này được bán trong các lọ gốm nhỏ trang trí rất tinh vi. Đây cũng chính là tiền thân của thiên hình vạn dáng những lọ nước hoa sau này.
Lịch sử của nước hoa đến giờ vẫn còn bị bao phủ bởi lớp màn huyền bí. Chẳng ai có thể biết rõ nguồn gốc đích xác của nó. Nhưng có một điều chắc chắn: tuổi của nó không thua kém nhiều tuổi của những truyền thuyết xưa nhất của loài người. Một bản viết tay trên giấy cói ghi lại cách sử dụng các loại cỏ thơm và chất đốt thơm mà Pharaon Khufu - người xây dựng kim tự tháp lớn nhất Ai Cập (vào năm 2700 trước công nguyên - để lại cho đời sau; Chiếc lọi nhỏ có chứa hương trầm tìm thấy trong ngôi mộ cổ có hơn 3000 năm tuổi của vua Ai Cập Tutankhamem; Những bức tranh tường của các lâu đài cổ vẽ các vũ nữ và nhạc công vừa nhảy múa vừa đội một dạng dầu thơm trên đầu để nó chảy dần dần xuống tóc và thân thể. Đó là những bằng chứng rõ nhất về việc nước hoa đã từng có mặt trong đời sống từ hàng nghìn năm trước.
Từ lời răn của Moises "sẽ trừng phạt kẻ nào dám dùng dầu thơm vòa những việc trần tục" đến cách ngôn của Solomon từ lời thú của Mohammed "ta yêu nhất là con trẻ, đàn bà và nước hoa" đến những bữa tiệc hương thơm của Nero bạo chúa, từ triết học của Socrate đến kịch Shakespeare, từ những vũ điệu thần linh đến hành trang của đoàn quân thập tự chinh... ở đâu cũng có mặt nước hoa.
Kể từ khi ra đời, nước hoa chưa bao giờ bị "thất sủng". Nó luôn là thứ được cung chiều ở bất cứ tôn giáo, quốc gia hay chế độ nào. Mùi hương của nó đã ướp thơm các nền văn hóa, trở thành một trong những thứ cám dỗ thánh thiện nhất thế giới.
Gia phả nước hoa

Người thường phân biệt nước hoa theo kiểu mùi này thích hay không thích, chai này đẹp hay không đẹp. Người sành nhận biết nước hoa bằng cách đọc ra tông tích của chúng: chai này thuộc họ trái cây hay họ hoa đơn. Không dám bàn đến các chi, vì sợ là quá sức, chỉ xin kể tên 15 họ chính trong gia phả nhà nước hoa.
Họ cam quýt: Có thể nhận dạng bằng những mùi hương nhẹ và tươi của Bergamot, cam, chanh, quýt... Họ này thường được kết hợp với các mùi hương hoa quả thích hợp hơn cho phái yếu. Ví dụ điển hình: Sergio Tacchini Ozone.
Lá, cỏ tươi: Hãy tưởng tượng mùi của cỏ hay lá tươi khi bị cắt hoặc vò nhàu. Đó chính là mùi của họ này đấy. Họ này thường có mùi dịu, mát, tươi và khi kết hợp với mùi quả hoặc mùi hoa, nó trở nên đặc biệt thời thượng. Ví dụ: Cabotine, Leau Dissey.
Hoa đơn: Mang mùi hương của duy nhất một loài hoa, ví dụ như hồng, nhài, huệ hay ngọc lan tây. Ví dụ: Lavin Oxygene femme.
Hoa: Khác với họ hoa đơn, họ này thường gồm ít nhất hai loài hoa trở lên. Đây là họ có nhiều "con đàn cháu đống" nhất và nó cũng rất cởi mở, có thể kết hợp với bất kỳ mùi nào khác họ. Ví dụ: LAir Du Temp (Nina Ricci), Perry Ellis 36o
Trái cây: Họ này rất đặc trưng với những mùi vừa tươi mát vừa ngọt ấm. Nó tạo cảm giác thoảng dịu, chín nhẹ, rất sạch, rất trong. Ví dụ: Feraud, Halloween, Polo Sport (cho nữ).
Họ phương Đông: Là nhóm có hương thơm đậm nhất. Nước hoa họ này thường có mùi đặc trưng ấm, hơi gắt và có gì đó bí ẩn như chính phương Đông vậy. Họ phương Đông thường là mùi tạo ra từ hỗn hợp của gỗ quý và hương cây cỏ. Ví dụ: Jean Paul Gaultier, Elizabeth Taylor Pasion, Allure.

Bán phương Đông: Đây là họ mới nhất trong gia phả nước hoa, nó mang mùi hương tinh khiết, thanh sạch, nhẹ và trong vắt. Nước hoa họ này mang lại cảm giác rất thanh thoát và thư thái, như khi chỉ có một mình bạn giữa núi xanh, biển trong và không khí an lành vậy. Ví dụ: Davidoff.
Chypre: Chẳng có họ nào đa hương như Chypre. Nước hoa họ này cũng ấm như khí hậu của đảo Síp ở Địa Trung Hải mà nó mượn tên và giữ mùi rất lâu. Hương thơm họ Chypre được sáng tạo bởi Francois Coty vào năm 1917. Ví dụ điển hình: Samba Nova, Polo Ralf Laurent, Perry Ellis, Chanel Crystal, Elizabeth Taylor Halston/Passion, CK1, CK Be, White Diamonds.
Hương liệu gia vị: Họ này chủ yếu được làm từ các loại thảo mộc như cỏ xạ hương, cây hồi, nutmet, cây đinh hương và gia vị như hồ tiêu, dầu hồng... Nó thường có mặt trong nước hoa dành cho nam. Ví dụ: Ferrari, Lavin Oxygene, Guess, Opium, Coco Chanel.
Mùi gỗ: Hầu hết nước hoa nam đều có mùi của họ này, được chiết xuất chủ yếu từ các loại gỗ quý như đàn hương, hồng sắc tuyết tùng... Ví dụ: Quasar, Amand Basi.
Fougere: Là tên tiếng Pháp của cây dương xỉ nhưng thực tế họ dương xỉ không có mùi. Họ Fougere là những hỗn hợp bao gồm mùi dương xỉ cùng mùi của cam quýt với hoa oải hương và gỗ. Ấn tượng mà nó mang lại là swk tươi mới đậm đà. Ví dụ: Paco Rabanne, Boss Element, Samba Nova.
Da: Họ hương thơm này có mùi khói, mùi cay pha chút ngọt rất quyến rũ. Ví dụ: Aiger in Leather.
Thuốc lá: Hoa, gỗ và nhựa thơm tạo cho họ này một mùi pha rất gợi cảm.
Floral Aldehydic: Mùi hương này thường thấy trong nước hoa tổng hợp, được làm hoàn toàn

từ các hóa chất nhân tạo. Nó tạo nên độ sắc sảo cho những mùi hương. Cảm giác về nố là một sự sáng tạo thuần chất, hơi thiên về hướng thanh lịch. Ví dụ: Arpège Lanvin, Chanel No5.
Nước hoa cho cả hai giới: Nước hoa này xuất thân từ họ Chypre. Creed là hãng đầu tiên giới thiệu nước hoa cho cả hai giới nhưng bề dày uy tín gần 200 năm (Creed thành lập năm 1760 ở London) cũng không đủ để hãng gây nên một cơn sốt nào. Mọi sự chỉ thay ddooeir khi Edmod Rounnitska của hàng Christian Dior sáng tạo ra Eau Sauvage vào năm 1956 khiến cho cả đàn ông, đàn bà đều mê mẩn. Cùng dòng này, CK của Calvin Klein đã từng làm mưa làm gió một thập kỷ qua. Hiện ở Việt Nam bạn có thể tìm thấy dòng nước hoa dành cho hai giới ở Hot & Cold của Bnetton. Riêng Cold đã đoạt giải FIFI - một dạng Osca của thế giới nước hoa.
Nước hoa tổng hợp: Tuổi của hương thơm lớn hơn tuổi của loài người. Suốt một thời gian dài, nước hoa được tạo nên từ những nguyên liệu của tự nhiên như lá, hoa, thực vật, thảo mộc... Phải đến đầu thế kỷ 20, nước hoa tổng hợp (Aldehydic) chỉ sử dụng hóa chất nhân tạo mới ra đời. Nhìn chung, chúng có một mùi hương mạnh mẽ, ngậy và hơi nóng. Mùi hương này khi dùng một mình không dễ chịu chút nào, nhưng nếu pha với các thành phần khác, nó tạo nên một mùi rất đặc biệt. Loại nước hoa tổng hợp đầu tiên trên thế giới chính là Chanel No5 trứ danh. Một ví dụ điển hình khác là Arpège - tuyệt tác của Lanvin. Trong tương lai, nước hoa tổng hợp chắc chắn sẽ nổi đình nổi đám bởi nó có một chỗ dựa vững chắc là sự sáng tạo vô tận của con người.
Nước hoa họ nước: Có thể coi đây là họ mới nhất trong gia đình nước hoa dù nhiều người vẫn xếp nó vào họ Đại dương. Mùi hương họ nước gợi nhớ đến một cái gì đó nhẹ thênh, trong vắt, dịu mát và tĩnh lặng. Nó được thiết kế Miyake trình làng lần đầu tiên vào năm 1992 với sản phẩm đầu tiên là Leau Disse. Ý tưởng coi nước (vốn không mùi) như một mùi hương của hãng Issey gây sốc cả thế giới bởi nó đối nghịch hoàn toàn với những dòng hương truyền thống. Phản ứng tức thời là một sự tẩy chay. Ở Việt Nam hiện chưa có nhãn hiệu của nước hoa nào của Issey Miyake, nhưng bạn có thể hiểu thêm về "mùi hương của nước" trong các chai Eau De Krizia hay Hel&Shi của Alfed Sung.
1+1=3: Trên thị trường đã có các mùi hương riêng cho nam giới, cho nữ giới và cho cả hai giới. Nhưng có không một loại nước hoa kết hợp cả mùi hương của nam và nữ? Câu trả lời là có. Đơn cử là loại Thats Amore của Gai Mattiolo. Cả Thats Amore! Lui (cho nam) và Thats Amore! Lei (cho nữ) đều có những thành phần chung cho lớp mùi giữa với Living - hoa của tình yêu và Yuzu - hoa của sự tươi trẻ. Khi bạn xịt hai loại vào với nhau sẽ có một mùi hương thứ ba xuất hiện. Người ta gọi đó là 1+1=3. Tương lai của nước hoa rất có thể sẽ sáng hơn nhờ công thức này.
Tinh túy của hương
Nếu như cồn là thể xác thì tinh dầu chính là phần hồn của nước hoa. Muốn biết khả năng sáng tạo của con người đến đâu, cứ nhìn vào nguyên liệu làm ra tinh dầu thì rõ.
Hoa

Đương nhiên, hoa đứng đầu danh mục nguyên liệu chưng cất ra tinh dầu. Chất đất, khí hậu và sự đa dạng của hoa đã tạo ra sự biến ảo khôn lường của những mùi hương. Những loài hoa nguyên liệu phổ biến nhất là hồng, nhài, violet và ngọc lan tây. Hoa hồng có mặt trong hương của 75% các loại hoa. Hai loại hồng chính hay được chiết xuất là hồng Centifolia ở phía nam nước Pháp, hồng Damask ở các nước Ả Rập. Hoa nhài và chất tổng hợp mang mùi hương giống nó đằm mình trong 83% nước hoa phụ nữ, bất chấp một thực tế là để có được một gam nguyên chất phải mất đến 8000 bông hoa nhài. Trái ngược với hoa nhài, Violet vốn rất phổ thông ngày trước, nay càng trở nên khan hiếm. Thế nên tìm được một chai nước hoa có mùi violet, nhất là violet tròng ở Victoria hay Parma có thể coi là may mắn. Dọc Đông Nam Á, loài hoa được chiết xuất nhiều nhất là ngọc lan tây.
Chọn được hoa để làm hương đã khó, nhưng để lấy được hương lúc chúng thơm nhất còn khó hơn. Hoa hồng thường phải hái trong đêm bởi vì chúng thơm nhất trước khi mặt trời mọc. Hoa nhài cũng hái trước bình minh và thường được đặt trong giỏ đặc biệt để tránh cho chúng khỏi thâm và mất cân bằng mùi hương. Còn Ngọc Lan tây không được hái cho đến khi hoa hé nở được 2 hoặc 3 tuần.
Quả, lá, vỏ và rễ cây
Táo, mơ, quýt, dứa, đào, đu đủ... đều có thể làm được nước hoa nhưng phổ biến nhất là cam và chanh. Giống cam làm nước hoa lý tưởng là Bergamot trồng ở Calabria, phía nam nước Ý. Còn chanh thì cũng hầu hết được trồng ở Ý và Mỹ. Tinh dầu cam, chanh thường được dùng trong các loại Eau de Cologne.
Có thể kể ra đây một số loài cây phổ biến: Vanilla thì hầu như ai cũng ít nhiều nghe tên. Mùi hương của Vanilla được sử dụng trong gần như tất cả các loại nước hoa ngày nay. Cũng chả chịu thua kém là cây patchouli - có mặt hơn trong một nửa số nước hoa của nam giới - patchouli là một loại bạc hà, có mùi mốc, được trồng nhiều ở Malaysia, Ấn Độ và Indonesia. Tinh dầu chiết xuất từ cây này có mùi rất mạnh. Nhưng xét về thâm niên đóng góp thì đầu bảng phải là củ khô của orris - một thứ cây có mùi hương gần giống với mùi violet - từ thời Hy Lạp cổ đại, rễ cây orris khô đã từng là một loài chất đốt thơm - tiền thân của nước hoa. Đến giờ, orris vẫn là một nguyên liệu quan trọng nhất. Vỏ cây quế, rễ cỏ thơm vetiver và nhánh cây hoa cam cũng đã không ít lần xả thân cho những mùi hương.
Gỗ, nhựa cây

Người nay kiểu cách, người xưa cầu kỳ nhưng đều có chung một điểm: tôn sùng đàn hương và tuyết tùng. Hai loài gỗ hiếm này đều có mùi hương rất dễ nhận biết và rất thơm. Người Trung Quốc và Ấn Độ cổ vẫn dùng nó trong những nghi lễ trọng đại của họ. Cũng không thể không nhắc đến labdanum - một chất rất ngọt, rỉ ra từ lá và cành của một loại gỗ hồng đặc biệt được tìm thấy ở đảo Síp và vùng Địa Trung Hải. Cũng đừng quên nhựa thông. Nếu không có nó, kho tàng nước hoa sẽ nghèo đi một ít. Thông cho nhựa làm nước hoa thường được trồng ở Nam Tư cũ, Ý và các nước Trung Âu. Frankincense là loại nhựa thông nổi tiếng nhất.
Động vật
Castoreum được chiết xuất từ nang của cả hải ly đực và cái, chất dịch lấy từ một bao nhỏ dưới đuôi của cầy hương, rồi long diên hương, cao động vật... tất cả những chất này đều có mùi nặng, rất gắt nhưng khi pha loãng ở một nồng độ hợp lý, chúng lại góp phần tạo nên tính cách cho rất nhiều loại nước hoa.
Được dùng nhiều nhất và cũng đắt nhất, trong số các nguyên liệu từ động vật là xạ hương, lấy từ con hươu xạ đực. Xạ hương có thể duy trì mùi hương rất lâu. Ngày trước để có được những mùi này, không biết bao nhiêu hải ly, cầy hương hay hươu đã bị sát hại. Ngày nay chúng đã được thay thế bằng hóa chất nhân tạo để hạ giá, tăng sản lượng và bảo vệ môi trường.

Sưu tầm

 

[[ẹc]]

Kể từ buổi đầu nền văn minh nhân loại, nước hoa đã có một lịch sử vô cùng lôi cuốn. Nó là một biểu tượng đặc biệt tượng trưng cho sự giàu sang trước khi khoa học làm cho nó trở nên thông dụng như ngày nay.

Thời cổ đại, nước hoa được sử dụng phổ biến trong các buổi lễ tôn giáo và trong ngày thường. Người ta sử dụng nó rộng khắp Ai Cập, Ấn Độ, Ả Rập, Trung Quốc, Hy Lạp và Rome.

​

Tại phương Đông, Hồi giáo lên ngôi ảnh hưởng lớn đến nước hoa và nó ngày càng trở nên được ưa chuộng. Cuộc quay trở lại của Crusaders vào thế kỷ thứ 12 đã giới thiệu lại với một châu Âu đang "đói" mùi thơm những kiến thức về cách chế tạo nước hoa đến từ phương Đông.

Sau đó, nước Pháp nổi lên trở thành một nước sản xuất nước hoa quan trọng nhất nhờ vào công của vua Louis XV. Nước Pháp trở thành trung tâm của nước hoa bắt đầu từ khi vua Loius XV biến nước hoa trở thành một thứ hàng hóa thời thượng của giới thượng lưu.

Cung điện của vua Louis XV nổi tiếng khắp châu Âu là "Cung điện nước hoa", do nước hoa được sử dụng một cách tùy tiện, không chỉ nhà vua mà các cận thần, người hầu cũng dùng.

Họ xức nước hoa lên mọi thứ, lên da, quần áo, quạt, găng tay, thậm chí cả bàn ghế. Cũng trong khoảng thời gian này, thị trấn Grasse thuộc Provence, nước Pháp nổi lên thành trung tâm lớn nhất cung cấp nguyên liệu làm nước hoa.

Đến cuối thế kỷ 17, Paris hiển nhiên trở thành quốc gia đi đầu về sản xuất nước hoa khi những nhà sản xuất nước hoa trong thành phố mọc lên như nấm. Khi đó, chỉ có người giàu mới có thể dùng nước hoa.

Cho đến cuối thế kỷ 19, nhờ vào sự tiến bộ của ngành hóa hữu cơ, người ta đã có thể tạo ra được những loại nước hoa rẻ tiền hơn. Một cuộc "cách mạng nước hoa" đã diễn ra và vẫn tiếp diễn đến suốt thế kỷ 20. Đến cuối thế kỷ 20, nước hoa trở thành một hiện tượng toàn cầu và là một ngành công nghiệp trị giá hàng triệu đô la.

Thế kỷ vừa qua đã chứng kiến sự ra đời của nhiều loại nước hoa tên tuổi. Đầu tiên trong số đó là Chanel N5, ra đời năm 1921 bởi nhà thiết kế thời trang Gabrielle Chanel.

​

Nó là loại nước hoa đầu tiên có tên được ghép bởi tên của người chế ra nó và một con số. Nó được đặt trong một chiếc lọ đơn giản với những đường thẳng góc đã trở thành một biểu tượng của ngành thiết kế.

Trong suốt hơn 80 năm qua, nó vẫn là một trong 10 nhãn hiệu nước hoa bán chạy nhất thế giới. Mặc dù rất nổi tiếng, Chanel N5 đã không giành được giải thưởng "Nước hoa thế kỷ 20" do Hiệp hội nước hoa FiFi trao tặng vào năm 2000.

Vinh dự này đã thuộc về nhãn hiệu Joy của Jean Patou, ra đời vào năm 1935. Nước hoa đã liên tục phát triển theo thời gian và theo các giai đoạn lịch sử khác nhau. Trong thế chiến II, nước hoa đậm đặc và nặng mùi hơn. Sau chiến tranh, nó trở nên dịu mùi và tinh khiết hơn.

Nước hoa trong thời kỳ này thể hiện sự lạc quan của thời đại mới. Từ thập niên 70 trở đi, quảng cáo đã trở thành một phần quan trọng đã phát triển nước hoa trở thành một thú thưởng thức, một thú chơi hợp thời.

Trong cao trào giải phóng phụ nữ, Revlon đã tung ra Charlie. Cùng với đặc điểm lịch sử, Charlie được định vị trở thành hương vị của sự hiện đại, giải phóng người phụ nữ lao động như trong mẫu quảng cáo của nó với hình ảnh người phụ nữ thoải mái, không bị ràng buộc cả trong công việc lẫn trong sinh hoạt.

Trở về những năm 20, Chanel là nhà thiết kế thời trang đầu tiên cho ra đời sản phẩm nước hoa của riêng mình. Đến thập niên 80, điều này trở nên phổ biến. Các nhà thiết kế như Calvin Klein và Jean Paul Gaultier đã rất thành công khi tung ra các loại nước hoa dựa trên các hình ảnh quảng cáo gợi tình.

Chẳng hạn, chiến dịch quảng cáo cho nước hoa Obsession của Calvin Klein pha thêm rất nhiều yếu tố tình dục, trong khi nước hoa của Jean Paul Gaultier được đóng chai 90 theo hình một phụ nữ bán thân.

​

Trong giai đoạn tán dương sự xa hoa, nước hoa trở nên rất đậm mùi. Thập niên 90 báo trước một giai đoạn mà cả thời trang lẫn sắc đẹp đều tôn sùng sự gọn nhẹ.

Công nghiệp nước hoa bị ảnh hưởng bởi thời trang và mùi thơm nhẹ, tinh khiết thống lĩnh thị trường. Pleasures của Estée Lauder và L''''''''Eau d''''''''Issey của Issey Miyake nhờ vậy mà thành công.

Chủng loại nước hoa mới thích hợp cho cả nam và nữ cũng xuất hiện với thành công của Ckone của Calvin Klein. Đến cuối thế kỷ 20, sau giai đoạn dè dặt với các mùi nước hoa, thị hiếu công chúng lại một lần nữa quay trở lại với những mùi đậm hơn, như Nu của Yves Saint Laurent.

Một số loại nước hoa được pha chế từ các loại hương tổng hợp nghe có vẻ miễn cưỡng nhưng lại cho ra mùi hương tuyệt vời. Có một điều duy nhất chắc chắn cho ngành công nghiệp khó dự đoán này là sự đam mê của chúng ta đối với nước hoa sẽ vẫn tiếp tục như bao thế kỷ qua

Sưu Tầm​

 

[[ẹc]]

Ngược dòng lịch sử nước hoa


Khi sở hữu một bộ trang sức hay trang phục cao cấp được đặt cắt may riêng, có bao giờ bạn nghĩ đến việc trên chiếc bàn phấn của mình còn đang thiếu một chai nước hoa cũng mang một mùi hương rất riêng, dường như chỉ dành cho bạn?
Từ ngày mới ra đời, nước hoa chủ yếu được chiết từ hương thơm tự nhiên của thực vật bằng phương pháp thủ công nên quý hiếm, là một món đồ trước hết dành cho những người thuộc tầng lớp sang giàu. Giá bán một chai nước hoa thời đó rất cao, người dân bình thường không dám mơ ước đến nó, nhưng thời nay thì mọi sự đã khác hẳn.

Từ trước Công nguyên cho đến thời kỳ Trung cổ
Quay ngược dòng thời gian trở về thời kỳ Ai Cập cổ của hơn 3.000 năm trước, chúng ta có thể tìm ra những cổ vật là nhiều chai nước hoa được đặt chế cho các pharaoh. Hơn 1.000 năm sau, nữ hoàng Ai Cập Cleopatra đã tự điều chế ra 15 mùi hương nước hoa khác nhau để dùng trong nhiều hoàn cảnh, từ thường nhật đến các nghi lễ quan trọng. Julius Caesar cùng những người hùng khác của La Mã đều đắm đuối trong lưới tình yêu của Cleopatra, mà phần nào sức quyến rũ của bà nhờ vào hương thơm toát ra từ cơ thể của bà. Vào thế kỷ XIV, công chúa Phần Lan Elizabeth xuất giá, trở thành hoàng hậu Hungary và từ đó, ngoài vai trò kết chặt mối quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia, bà còn có công phát triển nước hoa do chính bà điều chế. Mẫu của những loại nước hoa đó vẫn được lưu giữ cho đến ngày nay, có tên là Hungary Water.

Ở thời Phục Hưng
Văn hóa nghệ thuật thời Phục hưng khởi nguồn từ nước Ý, tạo nên một giai đoạn phát triển đặc biệt trong lịch sử nghệ thuật và lịch sử tư tưởng của châu Âu, đồng thời cũng là thời kỳ huy hoàng của lịch sử thời trang và nước hoa. Xưởng điều chế nước hoa Santa Maria Novella của Ý là một trong số ít những nơi có truyền thống sản xuất nước hoa vẫn còn được gìn giữ cho đến tận ngày nay của châu Âu. Thương hiệu này lúc đầu do một gia đình giàu có thuê những giáo sĩ của tu viện Santa Maria tại Florence điều chế để sử dụng riêng trong nội bộ dòng tộc, sau này mới được bán rộng rãi dần. Ở Ý còn một thương hiệu nước hoa khác là Carthusia, cũng được điều chế trong một tu viện trên đảo Capri. Người góp phần tạo nên giá trị cho thương hiệu này chính là vị khách đặc biệt - nữ hoàng của xứ Napoli. Bà đã đến đây nhờ đặc chế loại nước hoa cho riêng mình một loại nước hoa theo đúng sở thích. Còn công tước Ludovico Il Moro của xứ Milan, người nổi tiếng về tài trợ các danh họa, đã nhờ một họa sĩ đa tài điều chế cho ông vài mùi hương nước hoa riêng. Con người tài giỏi ấy không là ai khác ngoài Leonardo da Vinci.

Thời vương triều Bourbon và đế quốc Pháp
Các hoàng đế, hoàng hậu của vương triều Bourbon và đế quốc Pháp đều là những nhà có công thúc đẩy công nghiệp sản xuất nước hoa. Điển hình nhất là vua Louis XIV, người không chỉ có công lớn đưa loạt nước hoa Cologne (Eau de Cologne) thành sản phẩm đặc biệt để biến cung điện hoàng gia Versailles trở thành thế giới của hương thơm, mà còn tích cực đốc thúc nhà điều chế nước hoa M. Martial liên tục đưa ra những hương nước hoa mới mẻ. Hoàng hậu Marie Antoinette - vợ vua Louis XVI - cũng là một phụ nữ rất đam mê những loại nước hoa đặc biệt. Khi xảy ra cuộc đại cách mạng Pháp năm 1789, bà chui vào trong một chiếc xe ngựa tồi tàn, không ai để mắt đến để bỏ trốn, nhưng khi đi qua trạm kiểm soát, mùi nước hoa riêng của bà đã dễ dàng giúp quân cách mạng phát hiện ra, để rồi cuối cùng bị chém đầu. Nước hoa đặc chế đã gây ra họa lớn như vậy và được ghi nhận trong lịch sử nước Pháp.

Một con người nổi tiếng khác của nước Pháp là hoàng đế Napoleon cũng rất đam mê nước hoa đặc chế và hai bà hoàng hậu của ông cũng say mê không kém. Không những đặt đơn hàng điều chế những loại nước hoa mới, họ còn tích cực sưu tầm các nguyên liệu quý để tạo những hương thơm đa dạng cho nước hoa. Người vợ đầu của Napoleon là Joséphine de Beauharnais đặc biệt yêu thích nước hoa có mùi hoa hồng. Sau khi ly hôn, bà sống ẩn cư và chỉ quan tâm đến việc trồng hoa hồng. Bà đã tạo được giống hoa hồng độc đáo và tên của bà - Joséphine đã được chọn đặt cho giống hoa hồng đó. Người vợ thứ hai là Marie Louise lại yêu thích nhất nước hoa có mùi hương hoa tử la lan. Bà cũng trồng được một giống hoa tử la lan mới và tên bà cũng được gắn cho giống hoa đó. Loại nước hoa do hoàng hậu Eugénie (vợ của vua Napoléon đệ tam của nước Pháp), đặt hàng điều chế riêng sau này cũng được hoàng thất các nước châu Âu đánh giá cao. Loại nước hoa này cũng tạo được uy tín lớn cho một “gia tộc nước hoa” nổi tiếng của Pháp mà đến nay, trên lọ nước hoa hình ong truyền thống vẫn còn dấu ấn của đế quốc Pháp. Đó chính là Eau de Cologne Impériale.

Dương Thanh Vân​

Theo Doanh nhân Sài Gòn Cuối tuần​