Tôi gặp lại Cường một chiều tháng Tám, khi đang ngồi tán chuyện cùng mấy người bạn ở ghế đá sân trường Đại Học Luật Hà Nội.
Nhìn thấy Cường và nhận ra người quen, tôi đưa tay vẫy cậu, nhưng những gì tôi nhận được chỉ là một hình ảnh một cậu trai cắm cúi bước về phía trước. Chỉ đến khi tôi gọi to tên cậu, Cường mới quay người lại và ngơ ngác tìm kiếm.
1. Mẹ ơi ! Cuộc sống có màu gì hả Mẹ ?”
Khi được sinh ra, thoạt nhìn, Cường vẫn bình thường như bao đứa trẻ khác, bụ bẫm và rất kháu khỉnh. Nhưng sau khi khám kiẻm tra, các bác sĩ thông báo, thị lực của Cường rất kém, và có khả năng là không nhìn thấy gì. Cậu mắc một căn bệnh về mắt (mà theo thuật ngữ chuyên ngành là “ Bóng bàn tay”, kết quả của những biến chứng trong quá trình cô Liên (mẹ của Cường) mang thai cậu.
“ Đó là những tháng ngày khó khăn đối với Cường và Bố Mẹ. Trong khi những đứa trẻ khác lẫm chẫm tập đi, rồi chạy nhảy vui đùa khắp nơi, thì Cường lại chỉ có thể ngồi một chỗ. Mọi thứ xung quanh Cường đều rất mờ nhạt, dường như chỉ có một màu đen”. - Cường tâm sự.
Những ngày tháng sau đó, là chuỗi ngày dài bất tận Bố Mẹ đưa Cường đến các Viện về mắt để khám và điều trị. Cuộc hành trình Phú Thọ - Hà Nội – Sài Gòn cứ dài ra, rồi lại ngắn lại. Cường cũng làm quen dần với những lần khám bệnh, những ca mổ của các bác sĩ cả trong nước và nước ngoài. Những cố gắng với hi vọng chữa lành đôi mắt cho Cường ngày một xa vời.
“Mẹ quyết định dạy chữ cho mình và đưa mình đến trường như bao bạn bè cùng trang lứa. Đối với một đứa trẻ bình thường, việc làm quen với chữ cái và các con số đã khó, huống hồ một người chỉ có khả năng nhìn thấy là 1/10 như mình. Bố Mẹ đã khóc khi nghe mình hỏi “Mẹ ơi ! Cuốc sống có màu gì hả Mẹ ?”
2. Hành trình của những nghị lực phi thường.
Trong hình dung của tôi, Cường là một cậu trai trầm tính, khó gần và ngại giao tiếp. Nhưng tôi đã nhầm. Gặp lại cậu, chúng tôi trò chuyện như những người bạn cũ. Cường rất thoải mái. Và khi thấy thái độ có phần e dè của tôi khi đặt câu hỏi, câu đã thẳng thắn bày tỏ “Hình như Hiền lo lắng vì sợ làm Cường tổn thương phải không?”
Qua tìm hiểu, tôi được biết căn bệnh về mắt của Cường có những tên gọi khác nhau như “Gai thị”, “Bong võng mạc”, “Tổn thương đáy mắt”. Hay với từ ngữ chuyên môn đó là căn bệnh mắt “Bóng bàn tay”. Tuy nhiên, nhiều người không biết vẫn quen gọi là “lác”.
Quay trở lại với căn bệnh về mắt bẩm sinh của Cường, cậu chia sẻ những cảm nhận ban đầu của mình. Đó là những ngày tháng buồn và thất vọng nhất trong cuộc đời, khi mà cảm giác về cuộc sống xung quanh mình toàn một màu đen. Đã không ít lần cậu không muốn sống và tiếp tục cố gắng nữa.
Nhưng với tình yêu thương của Mẹ, sự động viên của Bố và sự cổ vũ từ gia đình, Cường đã bước những bước đầu tiên của cuộc đời với sự nỗ lực gấp năm, gấp mười người khác. Đối với Cường, khó khăn nhất không phải là việc không thể nhìn rõ mọi thứ xung quanh, mà chính là phải chịu đựng và làm quen dần với thái độ tò mò, hiếu kì của những người xung quanh. Những người quen, bạn bè thân thiết hiểu được hoàn cảnh của Cường thì dành cho cậu một cái nhìn sẻ chia, giúp đỡ. Nhưng với những người lạ mới tiếp xúc lần đầu, ít ai thấu hiểu và thông cảm cho cậu, mà luôn nhìn Cường bằng ánh mắt thương hại, coi thường.
Hai mươi năm có mặt trong cuộc đời, là hai mươi năm Cường cùng gia đình sống bằng niềm tin, sự cố gắng và một nỗ lực phi thường. Biết mình không may mắn được như các bạn khác, nên Cường luôn tìm cách khắc phục. Thị lực của Cường rất kem (mắt trái hoàn toàn không nhìn thấy gì, thị lực của mắt phải chỉ là 1/10), vì thế khi đi học, dù có được các thầy cô ưu tiên xếp chỗ ngồi ở bàn đầu, nhưng việc nhìn được chữ trên bảng với Cường là không thể. Mắt kém cũng là trở ngại trong việc tham gia các hoạt động vui chơi, các hoạt động xã hội và ngay trong sinh hoạt hàng ngày của Cường.
Nhà cách trường chỉ có 3km, nhưng Cường không thể tự mình đạp xe hay sang đường để đi học, vì thế mười hai năm đi học là những tháng ngày Bố Mẹ thay phiên nhau đưa đón Cường. Thương Bố Mẹ vất vả, Cường luôn cố gắng học thật tốt để giành danh hiệu học sinh giỏi cho Bố Mẹ vui lòng. Trải qua kì thi Đại học, khi nghe tin mình đỗ vào trường Đại học Luật Hà Nội, Cường và gia đình vừa mừng vừa lo. Mừng vì Cường đã vượt lên được khó khăn để tự xây những viên gạch đầu tiên cho tương lai của mình. Nhưng nỗi lo lại chồng chất trên đôi vai của Bố Mẹ. Đỗ Đại học, đồng nghĩa với việc Cường phải xa gia đình xuống Hà Nội trọ học, việc sinh hoạt hàng ngày, đi lại sẽ là gánh nặng và thử thách mới đối với Cường.
“Khó khăn lớn nhất của Cường khi học Đại học đó là việc đi lại. Mắt kém nên không thể đi xe máy hay xe đạp được, vì thế Cường chọn phương tiện di chuyển là xe buýt. Nhưng mỗi khi qua đường ở khu vực không có cầu vượt là vẫn phải nhờ sự giúp đỡ của bạn bè và những người xung quanh”.
Khi tôi hỏi đã bao giờ cậu bị lên nhầm xe buýt chưa, Cường bật cười, tiếng cười trong trẻo và vô tư đến lạ “Hơn hai năm sống ở Hà Nội, chưa bao giờ Cường lên nhầm buýt cả. Mặc dù việc lựa chọn đúng tuyến buýt của mình để đi chỉ là phản xạ tự nhiên và quen thuộc với Cường”. - Cường thật thà “khoe thành tích”.
3. Phía sau đôi mắt mờ đục, ước mơ vẫn đang rực sáng.
Với những bạn trẻ hoàn toàn khoẻ mạnh về mắt, khối C gồm những môn học thuộc lòng dài hàng trang sách đã khó nhằn, vậy mà Cường lại lựa chọn Chuyên Sử để theo học trong suốt ba năm phổ thông. Yêu thích Toán và say mê những phương trình hoá học, nhưng Cường đã gác lại sở thích khối A của mình để chuyển sang một khối học khác. “Cường không thể căn từng centimet
để vẽ hình chuẩn, không thể nhìn rõ các dãy phép tính dài và không thể tự tay mình thực hiện những phản ứng hoá học.”
Vào Đại học với số điểm 23, điểm số đáng mơ ước của bao bạn trẻ khác, Cường đã phần nào bù đắp được những vất vả, khó khăn và sự thương yêu, chia sẻ mà bố mẹ, gia đình và bạn bè dành cho mình. Cả dòng họ Nguyễn Thế và khu phố mà Cường sống, không ai không biết đến tấm gương chàng trai trẻ Nguyễn Thế Cường và một hành trình vượt khó để đến với ước mơ.
Chia sẻ về những ngày tháng hiện tại, Cường mỉm cười rất thoải mái. Mỗi ngày, cậu vẫn phải uống khoảng hai mươi viên thuốc các loại khác nhau, và đó là một quy định mà cậu gọi vui là “bất di bất dịch”. Đến bây giờ, những ca mổ không còn là nỗi ám ảnh trong từng giấc ngủ của Cường nữa, nhưng cậu vẫn hi vọng mình không phải trở lại bàn mổ vì “nếu đi mổ, có nghĩa mắt mình lại kém đi và gặp phải một sự cố đáng tiếc nào đó.”
Nhưng đi cùng với niềm vui vì ước mơ đang dần trở thành sự thật, vì những ngày tháng tạm “bình yên”, bước vào năm thứ 3 Đại học, Cường lại trăn trở một nỗi lo khác. Với những thiệt thòi về mắt, thật khó để Cường có thể tìm được một công việc phù hợp. Ước mơ trở thành một Kiểm sát viên hoạt động trong lĩnh vực pháp luật vẫn còn đang dang dở khi tiêu chuẩn về vấn đề sức khoẻ là điều Cường rất khó đáp ứng. Tuy nhiên, sự lạc quan và tinh thần cố gắng trong hành trình thực hiện ước mơ vẫn chưa bao giờ tắt trên khuân mặt của cậu. Điều đó phải chăng đã làm nên một Nguyễn Thế Cường giàu nghị lực và bản lĩnh như hôm nay?
Tạm biệt cậu bạn và nhìn bóng Cường khuất dần trên chiếc buýt, thấp thoáng trong suy nghĩ của tôi là một nụ cười rạng ngời của cậu trai trẻ và lời chia sẻ đầy ắp sự chân thành, quyết tâm “Mình cứ cố gắng, nhất định sẽ thực hiện được ước mơ!”
Nhìn thấy Cường và nhận ra người quen, tôi đưa tay vẫy cậu, nhưng những gì tôi nhận được chỉ là một hình ảnh một cậu trai cắm cúi bước về phía trước. Chỉ đến khi tôi gọi to tên cậu, Cường mới quay người lại và ngơ ngác tìm kiếm.
Khi được sinh ra, thoạt nhìn, Cường vẫn bình thường như bao đứa trẻ khác, bụ bẫm và rất kháu khỉnh. Nhưng sau khi khám kiẻm tra, các bác sĩ thông báo, thị lực của Cường rất kém, và có khả năng là không nhìn thấy gì. Cậu mắc một căn bệnh về mắt (mà theo thuật ngữ chuyên ngành là “ Bóng bàn tay”, kết quả của những biến chứng trong quá trình cô Liên (mẹ của Cường) mang thai cậu.
“ Đó là những tháng ngày khó khăn đối với Cường và Bố Mẹ. Trong khi những đứa trẻ khác lẫm chẫm tập đi, rồi chạy nhảy vui đùa khắp nơi, thì Cường lại chỉ có thể ngồi một chỗ. Mọi thứ xung quanh Cường đều rất mờ nhạt, dường như chỉ có một màu đen”. - Cường tâm sự.
Những ngày tháng sau đó, là chuỗi ngày dài bất tận Bố Mẹ đưa Cường đến các Viện về mắt để khám và điều trị. Cuộc hành trình Phú Thọ - Hà Nội – Sài Gòn cứ dài ra, rồi lại ngắn lại. Cường cũng làm quen dần với những lần khám bệnh, những ca mổ của các bác sĩ cả trong nước và nước ngoài. Những cố gắng với hi vọng chữa lành đôi mắt cho Cường ngày một xa vời.
“Mẹ quyết định dạy chữ cho mình và đưa mình đến trường như bao bạn bè cùng trang lứa. Đối với một đứa trẻ bình thường, việc làm quen với chữ cái và các con số đã khó, huống hồ một người chỉ có khả năng nhìn thấy là 1/10 như mình. Bố Mẹ đã khóc khi nghe mình hỏi “Mẹ ơi ! Cuốc sống có màu gì hả Mẹ ?”
2. Hành trình của những nghị lực phi thường.
Trong hình dung của tôi, Cường là một cậu trai trầm tính, khó gần và ngại giao tiếp. Nhưng tôi đã nhầm. Gặp lại cậu, chúng tôi trò chuyện như những người bạn cũ. Cường rất thoải mái. Và khi thấy thái độ có phần e dè của tôi khi đặt câu hỏi, câu đã thẳng thắn bày tỏ “Hình như Hiền lo lắng vì sợ làm Cường tổn thương phải không?”
Qua tìm hiểu, tôi được biết căn bệnh về mắt của Cường có những tên gọi khác nhau như “Gai thị”, “Bong võng mạc”, “Tổn thương đáy mắt”. Hay với từ ngữ chuyên môn đó là căn bệnh mắt “Bóng bàn tay”. Tuy nhiên, nhiều người không biết vẫn quen gọi là “lác”.
Quay trở lại với căn bệnh về mắt bẩm sinh của Cường, cậu chia sẻ những cảm nhận ban đầu của mình. Đó là những ngày tháng buồn và thất vọng nhất trong cuộc đời, khi mà cảm giác về cuộc sống xung quanh mình toàn một màu đen. Đã không ít lần cậu không muốn sống và tiếp tục cố gắng nữa.
Nhưng với tình yêu thương của Mẹ, sự động viên của Bố và sự cổ vũ từ gia đình, Cường đã bước những bước đầu tiên của cuộc đời với sự nỗ lực gấp năm, gấp mười người khác. Đối với Cường, khó khăn nhất không phải là việc không thể nhìn rõ mọi thứ xung quanh, mà chính là phải chịu đựng và làm quen dần với thái độ tò mò, hiếu kì của những người xung quanh. Những người quen, bạn bè thân thiết hiểu được hoàn cảnh của Cường thì dành cho cậu một cái nhìn sẻ chia, giúp đỡ. Nhưng với những người lạ mới tiếp xúc lần đầu, ít ai thấu hiểu và thông cảm cho cậu, mà luôn nhìn Cường bằng ánh mắt thương hại, coi thường.
Hai mươi năm có mặt trong cuộc đời, là hai mươi năm Cường cùng gia đình sống bằng niềm tin, sự cố gắng và một nỗ lực phi thường. Biết mình không may mắn được như các bạn khác, nên Cường luôn tìm cách khắc phục. Thị lực của Cường rất kem (mắt trái hoàn toàn không nhìn thấy gì, thị lực của mắt phải chỉ là 1/10), vì thế khi đi học, dù có được các thầy cô ưu tiên xếp chỗ ngồi ở bàn đầu, nhưng việc nhìn được chữ trên bảng với Cường là không thể. Mắt kém cũng là trở ngại trong việc tham gia các hoạt động vui chơi, các hoạt động xã hội và ngay trong sinh hoạt hàng ngày của Cường.
Nhà cách trường chỉ có 3km, nhưng Cường không thể tự mình đạp xe hay sang đường để đi học, vì thế mười hai năm đi học là những tháng ngày Bố Mẹ thay phiên nhau đưa đón Cường. Thương Bố Mẹ vất vả, Cường luôn cố gắng học thật tốt để giành danh hiệu học sinh giỏi cho Bố Mẹ vui lòng. Trải qua kì thi Đại học, khi nghe tin mình đỗ vào trường Đại học Luật Hà Nội, Cường và gia đình vừa mừng vừa lo. Mừng vì Cường đã vượt lên được khó khăn để tự xây những viên gạch đầu tiên cho tương lai của mình. Nhưng nỗi lo lại chồng chất trên đôi vai của Bố Mẹ. Đỗ Đại học, đồng nghĩa với việc Cường phải xa gia đình xuống Hà Nội trọ học, việc sinh hoạt hàng ngày, đi lại sẽ là gánh nặng và thử thách mới đối với Cường.
“Khó khăn lớn nhất của Cường khi học Đại học đó là việc đi lại. Mắt kém nên không thể đi xe máy hay xe đạp được, vì thế Cường chọn phương tiện di chuyển là xe buýt. Nhưng mỗi khi qua đường ở khu vực không có cầu vượt là vẫn phải nhờ sự giúp đỡ của bạn bè và những người xung quanh”.
Khi tôi hỏi đã bao giờ cậu bị lên nhầm xe buýt chưa, Cường bật cười, tiếng cười trong trẻo và vô tư đến lạ “Hơn hai năm sống ở Hà Nội, chưa bao giờ Cường lên nhầm buýt cả. Mặc dù việc lựa chọn đúng tuyến buýt của mình để đi chỉ là phản xạ tự nhiên và quen thuộc với Cường”. - Cường thật thà “khoe thành tích”.
3. Phía sau đôi mắt mờ đục, ước mơ vẫn đang rực sáng.
Với những bạn trẻ hoàn toàn khoẻ mạnh về mắt, khối C gồm những môn học thuộc lòng dài hàng trang sách đã khó nhằn, vậy mà Cường lại lựa chọn Chuyên Sử để theo học trong suốt ba năm phổ thông. Yêu thích Toán và say mê những phương trình hoá học, nhưng Cường đã gác lại sở thích khối A của mình để chuyển sang một khối học khác. “Cường không thể căn từng centimet
để vẽ hình chuẩn, không thể nhìn rõ các dãy phép tính dài và không thể tự tay mình thực hiện những phản ứng hoá học.”
Vào Đại học với số điểm 23, điểm số đáng mơ ước của bao bạn trẻ khác, Cường đã phần nào bù đắp được những vất vả, khó khăn và sự thương yêu, chia sẻ mà bố mẹ, gia đình và bạn bè dành cho mình. Cả dòng họ Nguyễn Thế và khu phố mà Cường sống, không ai không biết đến tấm gương chàng trai trẻ Nguyễn Thế Cường và một hành trình vượt khó để đến với ước mơ.
Chia sẻ về những ngày tháng hiện tại, Cường mỉm cười rất thoải mái. Mỗi ngày, cậu vẫn phải uống khoảng hai mươi viên thuốc các loại khác nhau, và đó là một quy định mà cậu gọi vui là “bất di bất dịch”. Đến bây giờ, những ca mổ không còn là nỗi ám ảnh trong từng giấc ngủ của Cường nữa, nhưng cậu vẫn hi vọng mình không phải trở lại bàn mổ vì “nếu đi mổ, có nghĩa mắt mình lại kém đi và gặp phải một sự cố đáng tiếc nào đó.”
Nhưng đi cùng với niềm vui vì ước mơ đang dần trở thành sự thật, vì những ngày tháng tạm “bình yên”, bước vào năm thứ 3 Đại học, Cường lại trăn trở một nỗi lo khác. Với những thiệt thòi về mắt, thật khó để Cường có thể tìm được một công việc phù hợp. Ước mơ trở thành một Kiểm sát viên hoạt động trong lĩnh vực pháp luật vẫn còn đang dang dở khi tiêu chuẩn về vấn đề sức khoẻ là điều Cường rất khó đáp ứng. Tuy nhiên, sự lạc quan và tinh thần cố gắng trong hành trình thực hiện ước mơ vẫn chưa bao giờ tắt trên khuân mặt của cậu. Điều đó phải chăng đã làm nên một Nguyễn Thế Cường giàu nghị lực và bản lĩnh như hôm nay?
Tạm biệt cậu bạn và nhìn bóng Cường khuất dần trên chiếc buýt, thấp thoáng trong suy nghĩ của tôi là một nụ cười rạng ngời của cậu trai trẻ và lời chia sẻ đầy ắp sự chân thành, quyết tâm “Mình cứ cố gắng, nhất định sẽ thực hiện được ước mơ!”