Trái hồng quân tím vị chua ngọt, đào Lạng Sơn giòn ngọt, hạt dẻ thơm, hạt sen bùi... những loại trái, hạt "nhà quê" này đang được bán nhiều trên hè phố Sài Gòn.
> Thị 'Cô Tấm' khoe hương trên phố Sài Gòn
Còn có tên gọi khác là bồ quân hay mùng quân, trái hồng quân chín có màu đỏ, đen hoặc tím, mùi thơm thanh thanh, vị chua ngọt, hơi chát. Đặc điểm của loại trái cây này càng dập càng ngon nên khi mua về người ta thường nắn cho đến khi trái mềm nhũn mới ăn. Hồng quân là loại cây nhiệt đới nên được trồng phổ biến ở nhiều vùng nước ta. Tại Sài Gòn trái chín có giá từ 8.000 đến 10.000 đồng 100 gram.
Xay châu (còn gọi là nhung) quả nhỏ hình bầu dục, bé bằng đầu ngón tay, vỏ có nhiều lông mềm. Trái này chín có màu đen, khi ăn bóc lớp vỏ cứng phía ngoài ra sẽ được lớp tthịt bột mịn, vị chua ngọt đậm đà. Ở Sài Gòn trái này có giá 10.000 đồng một 100 gram.
Đào Lạng Sơn giòn, vị ngọt thanh có giá khoảng 40.000 đồng một kg. Đào không nên để chín mà ăn ngay khi trái còn cứng là ngon nhất.
Mây Thái là loại cây rừng có gai, mọc nhiều ở vùng núi tỉnh An Giang, Vũng Tàu, Phú Quốc hoặc được nhập từ Campuchia, Thái Lan. Trái mây mọc thành chùm, trái dài bằng một ngón tay, hình bầu dục, nhọn 2 đầu, vỏ màu đỏ thẫm, vảy cứng. Khi mua về, dùng dao hoặc tay bóc lớp vỏ phía ngoài để ăn cơm bên trong có vị chua chua, ngọt ngọt, mùi thơm nồng.
Sa kê trông giống như trái mít nhưng gai cụt và không có hạt. Trái này không ăn sống được mà chỉ dùng để chế biến thành món chiên, hầm với xương lợn hay um..., trong đó dễ thực hiện nhất là món sa kê chiên. Sau khi gọt lớp vỏ xanh bên ngoài, rửa sạch, xắt sa kê thành những miếng mỏng vừa miệng ăn, cho thêm bột chiên bánh và trứng gà rồi đem chiên giòn ăn rất bùi và thơm.
Củ ấu (một số nơi gọi là trái ấu) mọc dưới nước, vỏ màu đen bên ngoài, đỏ bên trong. Sau khi luộc ấu chín, bóc lớp vỏ cứng phía ngoài để ăn lớp cơm bở bên trong có vị ngọt, bùi, mùi thơm.
Hạt dẻ phổ biến ở các tỉnh phía Bắc như: Cao Bằng, Lạng Sơn, Lào Cai... Hạt dẻ rang chín ăn bùi, vị ngọt, mùi thơm giá khoảng 10.000 đồng 100 gram, đang rất được ưa chuộng ở Sài Gòn
Cây mía ép lấy nước uống giải khát, được trồng phổ biến ở vùng quê. Gần đây, nhiều người Sài Gòn lo nước mía ép sẵn không đảm bảo vệ sinh nên mua nguyên cây về tự chế biến.
Đài sen tươi mua về bóc lấy hạt để nấu chè, súp hoặc hầm với xương lợn ngon và bổ dưỡng.
> 12 món bánh dân dã hút khách chốn Sài thành
Nhiều người Sài Gòn ghé mua thị trên đường Điện Biên Phủ (quận Bình Thạnh). Ảnh: Thi Ngoan Cứ mỗi sáng sớm, trên các tuyến đường lớn như Điện Biên Phủ, Huyện Thanh Quan, Võ Thị Sáu, Nơ Trang Long... có cả chục chiếc xe ba gác chở những sọt thị vàng ươm tỏa hương thơm ngào ngạt cả một góc phố. Sức hấp dẫn của loại trái cây có cái tên "chân quê" này khiến nhiều người đi đường hiếu kỳ ghé lại xem. Sau khi đưa thị lên mũi hít hà một hơi, đa phần đều quyết định mua về thử.
Tò mò muốn thưởng thức loại "trái cổ tích" này mà chị Hà (quận Bình Thạnh, TP HCM) dù đang vội vã trên đường đến sở làm cũng tranh thủ tấp vào lề, tận mắt chiêm ngưỡng những trái màu vàng hấp dẫn sau tấm biển ghi "Thị thơm cô Tấm".
Chị Hà cho biết, sinh ra và lớn lên ở chốn thị thành, chưa bao giờ chị nhìn thấy trái thị mà chỉ biết tên nó qua truyện cổ tích. Hớn hở với 4 trái thị trên tay, chị nắn nắn một hồi rồi bóc ra ăn, thoáng chút thất vọng.
"Mùi hương thì thơm thật nhưng ăn không ngon. Đúng là chỉ nên để ngửi như bà cụ trong truyện cổ tích chứ không nên ăn", chị cười buông kết luận.
Những trái thị vàng ươm tỏa hương thơm phức. Ảnh: Thi Ngoan. Cũng ghé mua thị ở đây, ông Quang (quê Hải Dương) hóm hỉnh góp ý: "Ai lại ăn. Mọi người không nhớ bà cụ trong truyện Tấm Cám bảo 'Thị ơi, thị rụng bị bà. Bà để ngửi chứ bà không ăn' à. Có những thứ quả không để ăn mà chỉ để ngửi hương thôi. Tôi cũng mua vài quả về chưng trên bàn thờ cho thơm nhà".
Rồi vui miệng, ông Quang tâm tình về loại cây trái này: thị là loài cây thân gỗ, thường được trồng phổ biến ở các tỉnh phía Bắc như: Hải Dương, Nam Định, Thái Bình... Trái thị chỉ nhỏ bằng trái chanh, to lắm thì bằng một nắm tay, khi chín có màu vàng, vị ngọt nhẹ, hơi chát, mùi thơm nồng. Từ lâu hình ảnh trái thị đã gắn liền với câu chuyện cổ tích cô Tấm hiền lành, tốt bụng bước từ trong trái thị ra nên đa phần trẻ con ở quê rất thích.
"Cả mấy chục năm sống ở Sài Gòn không thấy, chứ hồi đó ở quê tôi trẻ con đứa nào cũng có một quả thị. Mới đầu tôi cũng thích ăn thị chín, nhưng khi nghe các cụ bảo có cô Tấm ở trong đó nên không ăn nữa vì sợ nuốt mất cô Tấm. Rồi cả bọn tôi đòi mẹ đan cho chiếc túi đựng thị, đeo lủng lẳng ở cổ hay tròng vào tay đi khoe khắp xóm. Quả của đứa nào càng to càng oách", tay nâng niu mấy trái thị, ông cụ cười hiền nhớ lại.
Anh Cường với chiếc xe ba gác chất đầy thị trên đường Điện Biên Phủ (Bình Thạnh, TP HCM). Ảnh: Thi Ngoan. Nổi bật nhất trên đoạn đường Điện Biên Phủ là chiếc xe ba gác chở đầy thị vàng tươi rói với tấm biển viết tay "Thị thơm cô Tấm của anh Cường (quê Hà Nam). Cứ vài phút lại có khách ghé lại đây hỏi mua, mỗi người có một lý do khác nhau, nhưng đa phần xuất phát từ sự tò mò muốn được thưởng thức mùi vị của loại trái cây cổ tích này.
Anh Cường cho biết, năm ngoái nghe vài người đồng hương mách nước, hai vợ chồng anh rời quê vào miền Nam lấy mối thị ở Tây Ninh về Sài Gòn bán. Mỗi kg thị tại gốc có giá khoảng 20.000 đồng, mang về Sài Gòn bán lẻ từ 45.000 đến 50.000 đồng. Trung bình mỗi ngày hai vợ chồng bán được từ 50 đến 60 kg.
Tay chỉ những trái thị đã chín mềm, anh Cường thoáng chút ưu tư: "Ngặt nỗi thị mau hư lắm, mà khách thường chỉ mua vài trái để chưng thôi nên nhiều hôm ế ẩm phải đổ đi chứ chẳng để làm gì. Như sọt trái chín này, từ giờ tới tối nếu không bán hết lại phải bỏ đi cả nửa đấy".
> Thị 'Cô Tấm' khoe hương trên phố Sài Gòn
Thi Trân
Quả thị tỏa mùi hương thơm ngào ngạt sau nhiều năm trở nên hiếm hoi ở Sài Gòn, những ngày này lại xuất hiện rất nhiều trên phố, nhanh chóng thu hút đông đảo người đi đường tò mò ghé xem hoặc mua về thưởng thức.
> 12 món bánh dân dã hút khách chốn Sài thành
Tò mò muốn thưởng thức loại "trái cổ tích" này mà chị Hà (quận Bình Thạnh, TP HCM) dù đang vội vã trên đường đến sở làm cũng tranh thủ tấp vào lề, tận mắt chiêm ngưỡng những trái màu vàng hấp dẫn sau tấm biển ghi "Thị thơm cô Tấm".
Chị Hà cho biết, sinh ra và lớn lên ở chốn thị thành, chưa bao giờ chị nhìn thấy trái thị mà chỉ biết tên nó qua truyện cổ tích. Hớn hở với 4 trái thị trên tay, chị nắn nắn một hồi rồi bóc ra ăn, thoáng chút thất vọng.
"Mùi hương thì thơm thật nhưng ăn không ngon. Đúng là chỉ nên để ngửi như bà cụ trong truyện cổ tích chứ không nên ăn", chị cười buông kết luận.
Rồi vui miệng, ông Quang tâm tình về loại cây trái này: thị là loài cây thân gỗ, thường được trồng phổ biến ở các tỉnh phía Bắc như: Hải Dương, Nam Định, Thái Bình... Trái thị chỉ nhỏ bằng trái chanh, to lắm thì bằng một nắm tay, khi chín có màu vàng, vị ngọt nhẹ, hơi chát, mùi thơm nồng. Từ lâu hình ảnh trái thị đã gắn liền với câu chuyện cổ tích cô Tấm hiền lành, tốt bụng bước từ trong trái thị ra nên đa phần trẻ con ở quê rất thích.
"Cả mấy chục năm sống ở Sài Gòn không thấy, chứ hồi đó ở quê tôi trẻ con đứa nào cũng có một quả thị. Mới đầu tôi cũng thích ăn thị chín, nhưng khi nghe các cụ bảo có cô Tấm ở trong đó nên không ăn nữa vì sợ nuốt mất cô Tấm. Rồi cả bọn tôi đòi mẹ đan cho chiếc túi đựng thị, đeo lủng lẳng ở cổ hay tròng vào tay đi khoe khắp xóm. Quả của đứa nào càng to càng oách", tay nâng niu mấy trái thị, ông cụ cười hiền nhớ lại.
Anh Cường cho biết, năm ngoái nghe vài người đồng hương mách nước, hai vợ chồng anh rời quê vào miền Nam lấy mối thị ở Tây Ninh về Sài Gòn bán. Mỗi kg thị tại gốc có giá khoảng 20.000 đồng, mang về Sài Gòn bán lẻ từ 45.000 đến 50.000 đồng. Trung bình mỗi ngày hai vợ chồng bán được từ 50 đến 60 kg.
Tay chỉ những trái thị đã chín mềm, anh Cường thoáng chút ưu tư: "Ngặt nỗi thị mau hư lắm, mà khách thường chỉ mua vài trái để chưng thôi nên nhiều hôm ế ẩm phải đổ đi chứ chẳng để làm gì. Như sọt trái chín này, từ giờ tới tối nếu không bán hết lại phải bỏ đi cả nửa đấy".
Thi Ngoan